Quyền tác giả

Trong bài viết này tôi sẽ cung cấp cho các bạn hai công cụ để những bài viết do chính bạn viết ra được công nhận quyền sở hữu và cách để bảo vệ chúng khỏi việc xâm phạm.

1. Creative Commons

Một người lập một Website hay một blog miễn phí với nhiều mục đích khác nhau, như để kiếm tiền, lưu giữ những kỉ niệm cho bản thân và chia sẻ cho cộng đồng… Sẽ thật đặc biệt khi những bài viết đó được tạo nên bởi chính công sức của bạn, vì vậy bạn sẽ rất trân trọng nó, bạn thường có mong muốn chia sẻ nó cho mọi người, một số người chia sẻ miễn phí mà không cần nhận về mình một đồng nào nhưng hầu hết chúng ta đều muốn nhận được một thứ từ phía cộng đồng, đó chính là sự tôn trọng quyền tác giả. Khi một ai đó chia sẻ bài viết của bạn thì họ có thể sử dụng nhiều cách khác nhau, một trong số đó là Copy bài viết của bạn. Một câu hỏi đặt ra là copy một bài viết có tác quyền có phải là vi phạm pháp luật? Câu trả lời là tùy trường hợp, tùy vào mức độ trao quyền của tác giả của tác phẩm đó cho cộng đồng. Ví dụ như một số người có ghi trong Wp của bản thân là bất cứ ai cũng có quyền sao chép bài viết đi nơi khác nhưng hãy dẫn nguồn hoặc ghi tên tác giả, một số người trao quyền sửa đổi nội dung tác phẩm của họ, trong khi một số khác không muốn bất cứ ai sao chép tác phẩm của họ ở bất cứ một nơi công cộng nào.

Để hỗ trợ cho những tác giả bảo vệ và chia sẻ tác phẩm của họ đến với cộng đồng thì một tổ chức phi lợi nhuận được ra đời có tên là Creative Commons (viết tắt CC) (Tài sản sáng tạo công cộng). Tổ chức này cung cấp các giấy phép cho người sở hữu tác phẩm dựa trên các điều kiện định sẵn sau:

CClicences

  1. Ghi nhận đóng góp – by: Bạn cho phép người khác sao chép, phân phối, truyền đạt, và trình diễn các tác phẩm thuộc quyền tác giả của bạn và các tác phẩm phái sinh từ tác phẩm này và thậm chí là sử dụng với mục đích thương mại theo cách thức được quy định bởi tác giả hoặc người cấp phép.
  2. Chia sẻ với Điều kiện Như nhau -sa: Khi bạn sửa đổi, thay đổi hoặc xây dựng dựa trên tác phẩm theo điều kiện này, bạn có thể phân phối tác phẩm là kết quả của việc sử dụng tác phẩm gốc theo giấy phép giống hoặc tương tự giấy phép mà bạn được cấp từ tác phẩm gốc.
  3. Phi Thương mại – nc: Bạn cho phép người khác sử dụng tác phẩm của bạn chỉ với mục đích phi thương mại.
  4. Không Phái sinh – nd: Người được bạn cho phép sử dụng tác phẩm của mình theo điều kiện này không được phép làm biến đổi tác phẩm của bạn cũng như không được tạo ra tác phẩm phái sinh từ việc sử dụng này.
Dựa trên 4 loại điều kiện này thì CC đưa ra 6 loại giấy phép chính sau: (liệt kê mức độ hạn chế từ cao tới thấp)
  1. Attribution Non-commercial NoDerivatives (by-nc-nd) – Ghi tên tác giả, không kinh doanh, không dẫn xuất :

012 là biểu tượng của loại giấy phép này. Đây là loại hạn chế nhất trong sáu loại giấy phép CC, chỉ cho phép tái phân phối. Giấy phép này thường được gọi là giấy phép “quảng cáo miễn phí” vì nó cho người khác quyền tải xuống các tác phẩm của bạn và chia sẻ chúng với người khác miễn là họ đề cập tên của bạn, nhưng không được thay đổi chúng dưới bất cứ hình thức nào hoặc sử dụng chúng vào mục đích kinh doanh.

  1. Attribution Non-commercial Share Alike (by-nc-sa) – Ghi tên tác giả, không kinh doanh, chia sẻ tương tự :

013 là biểu tượng của loại giấy phép này. Nó cho phép người khác pha trộn lại, thay đổi và sử dụng tác phẩm của bạn để tạo ra tác phẩm mới không vì mục đích thương mại miễn là họ quy tác phẩm cho bạn và cấp phép các tác phẩm của họ theo những điều khoản tương tự.

  1. Attribution Non-commercial (by-nc) – Ghi tên tác giả, không kinh doanh :

01 là biểu tượng của loại giấy phép này. Nó cho phép người khác pha trộn lại, thay đổi và sử dụng tác phẩm của bạn để tạo ra tác phẩm mới không vì mục đích thương mại. Mặc dù tác phẩm mới của họ cũng phải thừa nhận bạn và không dùng cho mục đích thương mại nhưng họ không phải cấp phép tác phẩm dẫn xuất của họ theo những điều khoản tương tự.

  1. Attribution No Derivatives (by-nd)Ghi tên tác giả, không dẫn xuất :

02 là biểu tượng của loại giấy phép này. Giấy phép này cho phép tái phân phối vì mục đích thương mại và phi thương mại miễn là tác phẩm không thay đổi khi được truyền từ người này sang người khác và tên của bạn phải được nhắc đến.

  1. Attribution Share Alike (by-sa) – Ghi tên tác giả, chia sẻ tương tự :

03 là biểu tượng của loại giấy phép này. Giấy phép này cho phép người khác pha trộn lại, thay đổi và sử dụng tác phẩm của bạn để tạo ra tác phẩm mới thậm chí cho mục đích thương mại chỉ cần họ ghi tên của bạn và cấp phép tác phẩm mới của họ theo những điều khoản tương tự.

  1. Attribution (by) – Ghi tên tác giả

0 là biểu tượng của loại giấy phép này. Giấy phép này cho phép người khác phân phát, pha trộn lại, thay đổi, và sử dụng tác phẩm của bạn để tạo ra tác phẩm mới thậm chí cho mục đích thương mại miễn là họ ghi tên của bạn. Đây là loại giấy phép thoáng nhất.

*** Lưu ý: việc sửa đổi, thêm hoặc loại bỏ các loại giấy phép này có thể được thực hiện về sau này.

Theo như điều kiện trọng 6 loại giấy phép trên thì khi chủ nhân của một Website, blog có dãn nhãn CC thì điều kiện tối thiểu mà một ai đó trích dẫn lại tác phẩm phải thực hiện là ghi tên của tác giả.

Thực tê thực hiện CC ở Việt Nam 

CC vốn không phải là một hệ thống luật được một quốc gia hay một tổ chức quốc tế ban hành, nó là một công cụ được tiêu chuẩn hóa dựa trên thực tế hệ thống pháp luật sẵn có. Theo mình thì nó giống kiểu của Incoterm, người dùng sẽ xem xét giấy phép nào phù hợp để sử dụng.

Theo tìm hiểu thì giấy phép của CC đã được sử dụng ở Việt Nam từ ngày 7/5/2010, nhưng điều đó không có nghĩa là CC sẽ bảo vệ quyền tác giả của bạn một cách tuyệt đối, CC không làm gì hơn ngoài việc công nhận quyền tác giả và không thuộc bên trao quyền lẫn bên nhận quyền. Nếu có tranh chấp pháp lý CC cũng không đứng ra giải quyết mà sẽ thuộc thẩm quyền của trọng tài hày tòa án.

Thêm một điều nữa là không phải ai cũng biết về CC, chính bản thân mình khi viết về bài này đã mất nguyên một tối để đọc các văn bản, thông tin pháp luật về giấy phép này. Vậy có bao nhiều người đọc biết về CC, tôi tin là trong vô vàn người truy cập vào Website hay blog của bạn thì chẳng có mấy người biết về nó, nhưng nếu chỉ xét trong phạm vi những người cũng sở hữu Website, Blog giống như bạn thì tỉ lệ này sẽ cao hơn khá nhiều. vậy nên việc dán nhãn CC không hoàn toàn vô ích.

Hướng dẫn tạo giấy phép CC

Bạn truy cập vào đường link http://creativecommons.org/choose/ và làm theo như hình phía dưới

CC 2

Khi lấy được Code thì bạn có thể dán nó vào bất cứ đâu bạn muốn, vào Widget, vào một bài trên trang chủ,…. để có được chứng chỉ như hình ở dưới

Giấy phép Creative Commons
Wordpress Heomephim của Heo Mê Phim được chia sẻ với các điều khoản có trong giấy phép Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 Quốc tế .

Để kiểm tra bài viết một bài viết đã được cấp giấy phép CC hay không thì bạn có thể truy cập link http://search.creativecommons.org/ để tìm kiếm. Ngoài ra bạn có thể add chức năng CC search lên trình duyệt firefox. Bằng cách này bạn có thể tìm hiểu bài viết của mình đã được cấp CC hay chưa (Lưu ý phần này mình vẫn chưa tìm hiểu kỹ, các bạn đừng hỏi sâu về nó nhé, còn ai biết rõ về nó rồi thì comment vài dòng hướng dẫn lại cho mình nhé)

HMP chỉ hướng dẫn bạn hiểu thêm và làm như thế nào để có giấy phép CC thôi chứ bản thân mình thì lại không dùng nó, với mình thì cách hiệu quả nhất để bất cứ ai đọc WordPress của mình đều hiểu là ghi quy định do mình đưa ra trên một Widget văn bản hoặc một bài viết được Stick lên trang chủ.

Bài viết được lấy thông tin từ http://tbvtsg.com.vn/, http://dnlaw.com.vn/ và http://baohothuonghieu.com/

2. Digital Millennium Copyright Act (DMCA)

Vừa rồi chúng ta đã tìm hiểu về CC, một công cụ để xác lập và trao tác quyền, còn bây giờ bây giờ chúng ta sẽ tìm hiểu về Digital Millennium Copyright Act (DMCA), một công cụ rất mạnh mẽ không chỉ giúp bạn đăng ký tác quyền mà còn hỗ trợ bạn khiếu nại và loại bỏ những bài viết vi phạm tác quyền của bạn.

Trước tiên chúng ta cần tìn hiểu DMCA là gì?

  • DMCA là một bộ luật bảo vệ bản quyền tác giả và nội dung tác phẩm lưu hành dưới dạng kỹ thuật số – trên các phương tiện truyền thông, trên internet,…
  • Luật này đã được Quốc hội Hoa Kỳ thông qua và có hiệu lực pháp lý từ năm 1998. Đến nay, hầu như đã được áp dụng trên toàn thế giới.

DMCA bảo vệ quyền tác giả và tác phẩm như thế nào?

  • DMCA phối hợp chặt chẽ với các hệ thống máy tìm kiếm trên internet như: Google, Yahoo, Opera, Bing,… nhằm loại bỏ những tác phẩm, bài viết, hình ảnh,… bị sao chép, lưu hành trái phép ra khỏi kết quả hiển thị tìm kiếm. Những tác phẩm, bài viết,… chính chủ – đã được đăng ký bản quyền DMCA sẽ hiển thị lên top đầu khi người dùng gõ từ khóa liên quan vào ô tìm kiếm.
  • Những trang web, blog,… đăng tải trái phép các tác phẩm, bài viết, phần mềm bẻ khóa,… sẽ bị thu hồi tên miền, bị khóa, thậm chí bị xóa sổ thẳng tay,…
  • Trong trường hợp cần thiết, DMCA có thể phối hợp với Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) truy bắt, trấn áp các đối tượng sử dụng, tàng trữ, lưu hành các phần mềm độc hại, bẻ khóa,… Tịch thu cơ sở vật chất, phương tiện, thiết bị của các trang web đen, tội phạm,…

Nhìn vào những đặc điểm trên chúng ta có thể thấy DMCA có khả năng bảo vệ tác quyền cao hơn CC rất nhiều vì vậy thay vì đi sâu vào phân tích những đặc điểm, tính chất của DMCA thì HMP sẽ đi sâu vào cách đăng ký và bảo vệ tác quyền với tài khoản free (DMCA cũng cung cấp một tài khoản Pro có đóng phí, bạn có thể tự tìm hiểu về nó).

Đăng ký DMCA:

Bạn truy cập vào link: https://www.dmca.com/Badges.aspx để thực hiện đăng ký, sau khi điền đầy đủ thông tin thì ấn nút Submit. (Mình thấy nên sử dụng gmail)

DMCA 2

Sau khi đăng ký xong nó sẽ tự động chuyển link đến nơi bạn có thể lấy code DMCA để chèn vào Wp, có rất nhiều mẫu Badge mà bạn có thể lựa chọn.

DMCA 3

Bạn có thể dán code đó ở Widget, trong bài viết hoặc ở footer. Sau khi dán nó sẽ được hiển thị như sau:
DMCA.com Protection Status

Một email cũng được gửi về tài khoản thư điện tử của bạn, ở đó có thông tin về ID và Password mà bạn có thể đăng nhập vào các lần sau. Bạn có thể they đổi thông tin trong tài khoản như tên, email,… Trong tài khoản này bạn có thể kiểm tra bài viết nào đang được bảo vệ, bạn có thể xóa bỏ một số bài viết khỏi danh sách của DMCA.

Khi đăng nhập vào tài khoản bạn có thể thấy những bài viết nào đã được DMCA bảo vệ, nếu bạn mới đăng ký thì vẫn chưa có một bài viết nào được hiện lên trong danh sách này giống như hình ở dưới đây.

DMCA 5

Thực hiện khiếu nại vi phạm bản quyền

Khi quyết định khiếu nại một website nào đó bạn phải trả 199 USD. Vụ việc sẽ được giải quyết trong 5 ngày, nếu không xong bạn sẽ được hoàn lại 100% chi phí. Mình thì chẳng có bài viết nào để đi khiếu nại mà cũng chẳng có đủ tiền để thử nghiệm tính năng này nữa. Nhưng chúng ta cũng có một cách hiệu quả không kém là báo cáo bài viết khiếu nại cho Google. Nó rất có tác dụng vì Google sẽ loại bỏ link hay trang vi phạm bản quyền khỏi kết quả tìm kiếm.

Click vào link dưới để thực hiện báo cáo:

https://www.google.com/webmasters/tools/dmca-notice?hl=vi

Click vào hình để nhìn rõ hơn

DMCA 4

Sau khi thực hiện báo cáo bạn vào link dưới để truy cập vào trang quản lý báo cáo của bạn:

https://www.google.com/webmasters/tools/dmca-dashboard?hl=vi

Ở đây bạn có thể kiểm tra số lượng những báo cáo, tình trạng của chúng như thế nào, đang được xử lý, đã đồng ý hay bị từ chối. Vấn đề mà bạn báo cáo lên google sẽ được giải quyết từ 2 ngày đến 1 tuần, khi hoàn thành sẽ có email gửi đến bạn.

Còn đối với người vi phạm, họ sẽ nhận được yêu cầu đề nghị xóa bỏ bài viết, nếu không thực hiện thì kết quả tìm kiếm bài viết của họ trên trang google sẽ bị xóa bỏ.

Đánh giá của bạn Lục Tiêu Tiêu, người đã dán nhãn DMCA lên Wp trước bài viết này hơn cả năm trời: À, em bổ sung thêm chút 🙂 là tính năng khiếu nại trên google như em đã thử nghiệm thì chỉ loại bỏ được các blog WP thôi, còn các trang web có trả phí khác thì nó sẽ thông báo là ko được (lâu rồi em nhớ mang máng thế, ko biết anh kiểm nghiệm chưa)

Bài viết được tham khảo và sao chép một phần từ trang web http://dichvuseosem.net/

*** Do mình là một Amateur nên bài viết này sẽ có rất nhiều thiếu sót, nếu bạn phát hiện ra lỗi ở chỗ nào thì hãy comment lại để góp ý cho mình nhé, cảm ơn nhiều.

Đây là một bài viết tổng hợp thông tin, hướng dẫn những thủ thuật sẵn có, không hề có một sự sáng tạo đặc biệt trong đó vì vậy bạn có thể sao chép nguyên mẫu; sao chép chỉnh sửa, xáo trộn ở bất cứ đâu, chỉ cần dẫn nguồn về WordPress của mình là được.

Chúc vui 🙂

Advertisements

3 thoughts on “Quyền tác giả

  1. À, em bổ sung thêm chút 🙂 là tính năng khiếu nại trên google như em đã thử nghiệm thì chỉ loại bỏ được các blog WP thôi, còn các trang web có trả phí khác thì nó sẽ thông báo là ko được (lâu rồi em nhớ mang máng thế, ko biết anh kiểm nghiệm chưa)

    Liked by 1 person

    • Thanks em nhiều, anh sẽ note luôn đánh giá này của em vào bài viết. Mà hồi đầu anh tìm hiểu về DMCA thì nó bắt đóng 199$ mới giải quyết khiếu nại nên thôi, nhưng giờ thấy còn có cả cách khiếu nại lên google nên anh mới viết đó mà. 🙂
      Anh cũng chẳng kiểm nghiệm nữa, vì chẳng có ai lấy bài của anh mà không hỏi trước, mà thực ra chẳng thấy có mấy ai lấy. Nhớ mang máng có tận 3-4 cái web trả phí có nội dung về phim ảnh có xin bài viết của anh về đăng lại, ban đầu thấy rất hay nhưng chẳng hiểu sao sau một thời gian chẳng còn cái nào tồn tại Hic. Vừa mới có một website hỏi xin bài nữa đó. Không biết nó sống được bao lâu nữa. hehe

      Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s